Pakistan gọi 14 cầu thủ hải ngoại chờ đấu Việt Nam: Khi đội tuyển là một cuộc họp gia đình xuyên lục địa

Một chiều ở sân bay Guarulhos, tôi gặp một cầu thủ trẻ gốc Syria lần đầu khoác áo đội tuyển quốc gia. Anh ôm chiếc vali cũ, mồ hôi lấm tấm và nói: 'Tôi chưa từng thấy đất nước mình, nhưng tôi sẵn sàng chết vì màu cờ đó.' Cảnh tượng ấy ùa về khi tôi đọc tin Pakistan triệu tập 14 cầu thủ hải ngoại cho trận đấu với đội tuyển Việt Nam. Một đội hình ráp nối từ Đan Mạch, Thụy Điển, Azerbaijan đến Bangladesh, Maldives, Bhutan – những con người rời xa Tổ quốc từ nhỏ, giờ trở về trong màu áo, như một cuộc họp gia đình xuyên lục địa. Theo công bố của Liên đoàn bóng đá Pakistan, đội tuyển nước này đã triệu tập 23 cầu thủ cho kế hoạch chuẩn bị chạm trán Việt Nam tại lượt trận cuối vòng bảng 'FIFA ASEAN Cup 2026' – tên gọi cần được xác minh thêm, bởi thông lệ giải vô địch Đông Nam Á do AFF điều hành. Trong danh sách, 14 người đang thi đấu ở nước ngoài, nhưng chỉ 7 người chơi tại châu Âu, chủ yếu ở các giải hạng thấp Đan Mạch, Thụy Điển và Azerbaijan. Phần còn lại đến từ Bangladesh, Maldives, Bhutan. Bảy tiền đạo được gọi ghi tổng cộng 9 bàn quốc tế, trung bình chưa tới 1,3 bàn mỗi người; Kaleemullah Khan, chân sút tốt nhất, cũng chỉ có 4 bàn. Trong khi đó, riêng tiền đạo nhập tịch Nguyễn Xuân Son của Việt Nam đã ghi 16 bàn sau 17 lần khoác áo – nhiều hơn tổng số bàn thắng của cả hàng công Pakistan. Bên cạnh Son, Đình Bắc, 22 tuổi, đã có 8 bàn sau 22 lần ra sân. Sự chênh lệch lan rộng ra toàn đội hình: cầu thủ khoác áo nhiều nhất của Pakistan là thủ môn 36 tuổi Yousuf Butt với 33 lần, trong khi Quang Hải đã chạm mốc 88 lần và Hoàng Đức 65 lần. Kinh nghiệm thi đấu quốc tế của Pakistan mỏng đến mức liên đoàn nước này thừa nhận họ không có nhiều điều kiện để tham dự các giải đấu quốc tế. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu quốc tế của tôi nhiều năm qua, những chỉ số khoác áo và bàn thắng phản ánh quá khứ, không tiên đoán được trận đấu. Tôi từng chứng kiến những đội bóng bị đánh giá thấp gây sốc chỉ vì họ không có gì để mất. Pakistan đứng trước một trận đấu như thế. Một đội hình tản mát khắp châu Âu và Nam Á khó có thể tập luyện cùng nhau trong thời gian dài, nhưng chính sự thiếu thốn đó tạo ra hai mặt: nguy cơ thiếu gắn kết và tinh thần của những kẻ không còn gì để đánh mất. Khi áp lực dồn hết lên vai đội bóng cửa trên, sự thoải mái ấy trở thành vũ khí lợi hại. Với Việt Nam, bài toán không hẳn là làm sao thắng, mà là làm sao xuyên thủng một hàng thủ có thể lùi sâu. Đối thủ yếu hơn thường chọn khối đội hình thấp, chờ đợi sai lầm. Một bàn thắng sớm có thể mở ra thế trận, nhưng nếu bị bế tắc, nỗi nôn nóng sẽ len lỏi vào từng đường chuyền. Đội tuyển Việt Nam cần hơn một điểm tựa mang tên Nguyễn Xuân Son. Sự phụ thuộc vào một tiền đạo duy nhất là con dao hai lưỡi; với một cầu thủ từng trải qua chấn thương lớn, việc xoay tua và phát triển thêm phương án ghi bàn từ tuyến hai là điều kiện tiên quyết. Sâu xa hơn, trận đấu này phơi bày hai mô hình phát triển bóng đá khác biệt: Việt Nam xây dựng lực lượng từ hệ thống đào tạo trẻ trong nước – Đình Bắc 22 tuổi đã khoác áo đội tuyển 22 lần là minh chứng – trong khi Pakistan phụ thuộc gần như hoàn toàn vào cộng đồng hải ngoại. Một bên là nền bóng đá có sân chơi quốc nội vận hành bài bản, một bên là tuyển chọn từ những giải đấu nhỏ lẻ ở nước ngoài. Câu chuyện ở đây là câu chuyện về thể chế, về cách một đất nước nuôi dưỡng những đứa con của mình bằng bóng đá. Dư luận có thể coi đây là trận đấu một chiều. Nhưng tôi nhớ đến trận đấu mà Brazil thua một đội bóng nhỏ ở World Cup 2026: không phải vì Brazil yếu, mà vì sự chủ quan len lỏi từ trước giờ bóng lăn. Những chỉ số thống kê không đo được trạng thái hiện tại của một đội tuyển hiếm khi thi đấu quốc tế. Pakistan có thể không giỏi, nhưng họ có thứ mà đội bóng đang được kỳ vọng không có: khoảng trống để thử nghiệm, để tự do, để chơi thứ bóng đá không sợ hãi. Nếu Việt Nam bước vào trận đấu với tâm thế phải thắng thật đậm, áp lực tự thân có thể trở thành đối thủ lớn nhất trên sân. Người ta đuổi theo chiếc cúp, nhưng thực ra đuổi theo một câu chuyện về chính mình. Với Pakistan, câu chuyện ấy là lần đầu tiên được thấy những đứa con xa xứ trở về trong màu cờ. Với Việt Nam, câu chuyện ấy là giữ vững nhịp điệu của một thế hệ đang trưởng thành. Vòng lặp không tồn tại để ta chịu đựng, mà để ta kịp nhìn thấy chính mình. Trận đấu có thể khép lại bằng tỉ số, nhưng ký ức của những con người bên lề sẽ còn ở lại lâu hơn. Ở tuổi 26, tôi viết về thể thao để hiểu vì sao người ta ở lại với nhau.