Hồ sơ 17,1 triệu bài đăng: World Cup 2026, Argentina và cuộc kiểm toán khán đài kỹ thuật số

Đêm trước trận chung kết World Cup 2026, tôi ngồi trong một căn phòng ở Valencia với bốn cửa sổ mở cùng lúc trên màn hình: một trận đấu, một bảng dữ liệu, một dòng thời gian mạng xã hội, và một cuốn sổ tay giấy. Cuốn sổ tay là thứ duy nhất tôi vẫn giữ từ năm 2026, sau cái đêm ở Volgograd mà tôi phân tích sai vì quên rằng nhiệt độ buổi chiều có thể lên tới 34 độ C. Tôi đã học được một điều từ đó: phân tích trên giấy mà bỏ qua môi trường là tự lừa mình. Nhưng đêm nay, thứ tôi đang kiểm kê không nằm trên sân cỏ. Nó nằm trong những ô nhỏ của bốn nền tảng mạng xã hội, nơi một hệ thống giám sát của FIFA đã thu thập và phân loại 17,1 triệu bài đăng trong khoảng thời gian từ ngày 9 tháng 6 đến ngày 20 tháng 7 năm 2026.

Tôi mở cuốn sổ tay, kẻ một đường thẳng, chia hai cột: bên trái ghi "cái ta biết", bên phải ghi "cái ta tưởng là biết". Đến sáng, cột bên trái đầy ắp, còn cột bên phải chỉ có một dòng duy nhất: chúng ta tưởng mình đang nói về bóng đá. Chúng ta không nói về bóng đá. Chúng ta đang nói về một hiện trường.

Dữ liệu không biết nói dối, nhưng người đọc dữ liệu thì có. Và trong hồ sơ này, có quá nhiều người đọc đã chọn đọc sai.

Bối cảnh: một báo cáo không giống báo cáo bóng đá

Vào giữa tháng 7 năm 2026, sau khi World Cup khép lại, FIFA công bố kết quả từ Dịch vụ Bảo vệ Mạng xã hội, viết tắt là SMPS. Đây là một bộ phận giám sát được FIFA vận hành trong suốt giải đấu, có nhiệm vụ thu thập, phân loại và đánh giá mức độ nghiêm trọng của các bài đăng nhắm vào cầu thủ, huấn luyện viên, trọng tài và các đội tuyển. Cửa sổ giám sát kéo dài từ ngày 9 tháng 6 đến ngày 20 tháng 7 năm 2026 — trọn vẹn vòng bảng cho tới trận chung kết và vài ngày sau đó. Bốn nền tảng được theo dõi: X, Instagram, Facebook và TikTok.

Con số cuối cùng là 17,1 triệu bài đăng. Tôi muốn dừng lại ở con số này một chút, không phải để nhân cách hóa nó, mà để định vị nó. 17,1 triệu bài đăng trong 42 ngày tương đương khoảng 407.000 bài đăng mỗi ngày, tương đương gần 4,7 bài đăng mỗi giây trong suốt thời gian diễn ra giải đấu. Đó không phải là một mẫu nhỏ. Đó không phải là một vài tài khoản cá biệt. Đó là một khối lượng văn bản đủ lớn để một tổ chức phải xây dựng cả một hệ thống riêng chỉ để đọc nó.

Điều quan trọng là SMPS không chỉ đếm. Nó phân loại. Nó tách bài đăng trung tính khỏi bài đăng xúc phạm, tách xúc phạm khỏi đe dọa, tách đe dọa khỏi doxxing — tức là công khai thông tin cá nhân của một người nhằm mục đích gây hại. Chính sự phân loại này biến một đống bài đăng hỗn độn thành một hồ sơ có cấu trúc. Và một hồ sơ có cấu trúc thì có thể kiểm toán.

Trước khi hỏi vì sao thua, hãy hỏi chúng ta đã chuẩn bị cho điều gì. Trong trường hợp này, câu hỏi tương đương là: FIFA đã chuẩn bị cho kịch bản nào khi họ dựng SMPS lên? Câu trả lời nằm ở chính cái tên. Họ chuẩn bị cho kịch bản rằng một giải đấu toàn cầu, với sự tham gia của 48 đội và hàng tỷ người theo dõi, sẽ sản sinh ra một lượng thù địch trực tuyến đủ lớn để đe dọa an toàn của những người tham gia. Họ đã chuẩn bị đúng. Nhưng chuẩn bị đúng không có nghĩa là đã ngăn được.

Tôi từng làm việc trong ban huấn luyện, nên tôi biết cảm giác khi bạn lập một kế hoạch cho mọi kịch bản có thể xảy ra và rồi trận đấu diễn ra theo một kịch bản bạn chưa từng vẽ. SMPS là một kế hoạch được vẽ rất kỹ. Và nó đã gặp một kịch bản mà nó không thể ngăn.

Phần lõi thứ nhất: Argentina đứng đầu, và điều đó có nghĩa gì

Kết quả nổi bật nhất của hồ sơ SMPS là Argentina là đội tuyển bị tấn công nhiều nhất trên mạng xã hội trong suốt World Cup 2026. Đây là một dữ kiện. Không phải một ý kiến. Không phải một cảm nhận. Nó được đo, được đếm, và được phân loại bởi một hệ thống do FIFA vận hành.

Tôi muốn phân tích dữ kiện này theo cách tôi phân tích một trận đấu: bắt đầu từ cơ chế, rồi mới tới kết luận. Cơ chế ở đây là gì? Cơ chế là một quy tắc rất đơn giản mà bất kỳ ai làm phân tích dữ liệu đều biết: khối lượng thù địch tỷ lệ thuận với độ phơi nhiễm. Một đội càng đi sâu vào giải đấu, càng đá nhiều trận, càng xuất hiện nhiều trên truyền hình, càng có nhiều người biết đến, thì càng có nhiều người viết về họ — theo cả hai chiều, yêu thương và căm ghét. Đây không phải là một giả thuyết. Đây là một quy luật cơ học của sự chú ý.

Và hồ sơ SMPS xác nhận quy luật này. Các cuộc tấn công gia tăng khi giải đấu bước vào những vòng đấu muộn hơn. Càng về gần chung kết, khối lượng càng lớn. Điều này có nghĩa là Argentina, với tư cách là đội bị tấn công nhiều nhất, gần như chắc chắn đã đi sâu vào giải đấu — tới mức độ mà hồ sơ nhắc tới cả những đe dọa xuất hiện trước trận chung kết. Bạn không thể bị tấn công ở mức cao nhất nếu bạn bị loại từ vòng bảng. Sự chú ý không hoạt động như vậy.

Nhưng ở đây có một điểm tinh tế mà tôi muốn làm rõ, bởi vì nó là nơi mà nhiều người đọc dữ liệu sẽ đọc sai. Việc Argentina đứng đầu bảng xếp hạng bị tấn công không đồng nghĩa với việc Argentina là đội bị ghét nhất một cách tự nhiên. Nó đồng nghĩa với việc Argentina là đội có độ phơi nhiễm cao nhất, kết hợp với một số yếu tố khác khiến thù địch tập trung vào họ. Độ phơi nhiễm là điều kiện cần. Nhưng nó không phải là điều kiện đủ. Có một cái gì đó khác đã biến sự phơi nhiễm thành mục tiêu.

Cái gì đó khác ấy là gì? Hồ sơ chỉ ra hai động lực chính đằng sau các cuộc tấn công nhắm vào Argentina. Thứ nhất là những cáo buộc về việc trọng tài thiên vị đội này. Thứ hai là yếu tố bài ngoại, gắn với các lập luận về nhập cư và bản sắc dân tộc. Tôi sẽ mổ xẻ từng động lực ở phần sau, nhưng tôi muốn đặt chúng ở đây trước, bởi vì chúng là chìa khóa để hiểu toàn bộ hồ sơ.

Một đội bóng đứng đầu về khối lượng bị tấn công, với hai động lực là nghi ngờ trọng tài và bài ngoại — đó không còn là một câu chuyện thể thao nữa. Đó là một câu chuyện về niềm tin. Và niềm tin, khác với bàn thắng, không thể được xác nhận bằng công nghệ vạch vôi.

Phần lõi thứ hai: bảng xếp hạng bị tấn công như một tấm gương phản chiếu

Năm đội bị tấn công nhiều nhất trong World Cup 2026, theo hồ sơ SMPS, lần lượt là Argentina, Anh, Tây Ban Nha, Brazil và Na Uy. Tôi muốn bạn đọc danh sách này hai lần, bởi vì lần đọc thứ hai sẽ tiết lộ nhiều hơn lần đọc thứ nhất.

Lần đọc thứ nhất: đây là những đội bị tấn công nhiều nhất. Lần đọc thứ hai: đây là những đội có độ phơi nhiễm cao nhất, hoặc có một câu chuyện đủ lớn để thu hút sự chú ý toàn cầu. Argentina, Anh, Tây Ban Nha và Brazil là bốn cường quốc bóng đá với lượng người hâm mộ khổng lồ và lượng người ghét cũng khổng lồ không kém. Sự xuất hiện của họ ở đầu danh sách gần như được định trước bởi toán học của sự chú ý. Một đội có 50 triệu người hâm mộ trung thành sẽ có ít nhất vài triệu người không ưa họ. Đó là một quy luật, không phải một bi kịch.

Nhưng Na Uy thì khác. Na Uy là điểm bất thường trong danh sách này. Na Uy không phải là một cường quốc bóng đá theo nghĩa truyền thống. Na Uy không có một lượng người hâm mộ toàn cầu khổng lồ. Na Uy không có một lịch sử World Cup dày đặc. Vậy tại sao Na Uy lại nằm trong top 5 đội bị tấn công nhiều nhất?

Có hai cách giải thích khả dĩ, và tôi muốn trình bày cả hai một cách trung thực, kèm theo mức độ chắc chắn của từng cách. Cách thứ nhất: Na Uy đã có một giải đấu đột phá, đi sâu hơn dự kiến, và do đó có độ phơi nhiễm cao bất thường so với vị thế thông thường của họ. Mức độ chắc chắn của cách giải thích này ở mức trung bình, bởi vì nó khớp với quy luật phơi nhiễm mà tôi đã nói ở trên. Cách thứ hai: Na Uy gắn với một câu chuyện lan truyền duy nhất — một cầu thủ ngôi sao, một trận đấu gây tranh cãi, hoặc một hành trình cổ tích — và câu chuyện đó đã thu hút một làn sóng thù địch tập trung. Mức độ chắc chắn của cách giải thích này ở mức thấp, bởi vì hồ sơ không cung cấp đủ chi tiết để xác nhận.

Điều tôi muốn bạn mang theo từ phân tích này không phải là câu trả lời cho câu hỏi về Na Uy. Điều tôi muốn bạn mang theo là phương pháp: khi bạn đọc một bảng xếp hạng bị tấn công, đừng đọc nó như một bảng xếp hạng thù hận. Hãy đọc nó như một bảng xếp hạng sự chú ý, và sau đó hỏi câu hỏi thứ hai — điều gì đã chuyển hóa sự chú ý thành thù địch.

Một quy tắc được viết ra từ máu, không phải từ mực. Và quy tắc ở đây là: khối lượng thù địch không đo lường mức độ xấu xa của một đội. Nó đo lường mức độ hiện diện của một đội. Sự hiện diện là trung tính. Chính những câu chuyện gắn vào sự hiện diện mới mang tính thù địch.

Phần lõi thứ ba: cấp độ cầu thủ và sự phân bổ không đều của thù địch

Khi hồ sơ SMPS chuyển từ cấp độ đội tuyển sang cấp độ cầu thủ, bức tranh thay đổi. Ở cấp độ cá nhân, các quốc gia có cầu thủ bị tấn công nhiều nhất là Pháp, Anh và Bồ Đào Nha, với Argentina đứng ở vị trí thứ tư. Đây là một sự thay đổi thứ tự đáng chú ý.

Ở cấp độ đội tuyển, Argentina đứng đầu. Ở cấp độ cầu thủ, Argentina tụt xuống thứ tư, nhường vị trí dẫn đầu cho Pháp, Anh và Bồ Đào Nha. Sự khác biệt này không phải là ngẫu nhiên. Nó kể một câu chuyện về cách thù địch được phân bổ.

Ở cấp độ đội tuyển, thù địch nhắm vào một tập thể, một lá cờ, một biểu tượng. Ở cấp độ cầu thủ, thù địch nhắm vào một con người cụ thể, với một khuôn mặt, một cái tên, một tài khoản mạng xã hội có thể bị tag trực tiếp. Hai loại thù địch này vận hành theo hai cơ chế khác nhau.

Thù địch cấp độ đội tuyển thường mang tính biểu tượng và lan truyền. Nó dễ dàng được kích hoạt bởi một sự kiện — một quả phạt đền gây tranh cãi, một bàn thắng ở phút cuối, một cáo buộc thiên vị. Khi Argentina đứng đầu ở cấp độ đội tuyển, điều đó cho thấy họ đã trở thành một biểu tượng tập thể của sự phẫn nộ, một vật chứa cho những bực bội mà người xem không thể đặt vào một cá nhân cụ thể.

Thù địch cấp độ cầu thủ thường mang tính cá nhân hóa và dai dẳng. Nó nhắm vào một người, theo dõi người đó, tag người đó, nhắc đến tên người đó trong mọi bài đăng liên quan. Sự xuất hiện của Pháp, Anh và Bồ Đào Nha ở đỉnh bảng cấp độ cầu thủ cho thấy những quốc gia này có những cá nhân đủ nổi tiếng và đủ gây tranh cãi để trở thành mục tiêu thường trực.

Tôi đã theo dõi các trận đấu ở nhiều kỳ World Cup, và tôi rút ra một quan sát: một cầu thủ ngôi sao của một đội mạnh thường bị tấn công nhiều hơn cả đội tuyển của anh ta, bởi vì anh ta là một mục tiêu cụ thể, dễ nhắm hơn một tập thể trừu tượng. Điều này khớp với dữ liệu của SMPS. Argentina dẫn đầu ở cấp độ đội tuyển, nhưng các quốc gia có cầu thủ bị tấn công nhiều nhất lại là những nơi có những cá nhân đặc biệt nổi bật.

Ở đây có một điểm mà tôi muốn nhấn mạnh, và nó liên quan trực tiếp đến câu hỏi về việc liệu tôi có nên nêu tên các cầu thủ trong bài viết này hay không. Tôi đã quyết định không nêu tên bất kỳ cầu thủ cá nhân nào bị tấn công. Lý do không phải là tôi thiếu dữ liệu. Lý do là chính hành động nêu tên một nạn nhân của thù địch trực tuyến có thể trở thành một hình thức gây hại thứ cấp. Khi một bài báo nêu tên một cầu thủ bị tấn công, nó vô tình chỉ cho đám đông biết chính xác nơi để tấn công. Đây là một quy tắc tôi học được trong nghề: khi bạn viết về thù địch, đừng trở thành một phần của nó bằng cách chỉ đường.

Hồ sơ SMPS, ở điểm này, đã hành xử đúng. Nó tập trung vào các quốc gia và các mô hình, không vào các cá nhân cụ thể. Đó là một lựa chọn có kỷ luật. Và kỷ luật, trong một hồ sơ về thù địch, là một hình thức bảo vệ.

Phần lõi thứ tư: phân biệt chủng tộc — vết nứt sâu nhất

Trong tất cả các phát hiện của hồ sơ SMPS, phát hiện khiến tôi dừng lại lâu nhất là về phân biệt chủng tộc. Hồ sơ ghi nhận rằng phân biệt chủng tộc tập trung nhắm vào các cầu thủ gốc Phi. Đây không phải là một hiện tượng mới. Đây là một hiện tượng đã tồn tại trong bóng đá châu Âu trong nhiều thập kỷ, xuất hiện trên khán đài, trong các bài hát, trên các biểu ngữ, và bây giờ là trên mạng xã hội với quy mô lớn hơn bất kỳ khán đài nào có thể chứa.

Tôi muốn phân tích điều này một cách cẩn thận, bởi vì nó dễ bị đơn giản hóa thành một lời lên án đạo đức, và một lời lên án đạo đức thì không giúp ích gì cho việc hiểu cơ chế.

Cơ chế ở đây là gì? Cơ chế là mạng xã hội đã loại bỏ rào cản vật lý cuối cùng còn lại đối với phân biệt chủng tộc trong bóng đá. Trên khán đài, một kẻ phân biệt chủng tộc phải đối mặt với ba rào cản: khoảng cách địa lý, sự hiện diện của những người xung quanh có thể phản đối, và khả năng bị đuổi khỏi sân. Trên mạng xã hội, cả ba rào cản này biến mất. Không có khoảng cách, không có người xung quanh, không có hình phạt tức thời. Kẻ phân biệt chủng tộc có thể hành động trong sự riêng tư của một căn phòng, với một bàn phím, và với một tài khoản ẩn danh.

Đây là lý do tại sao khối lượng phân biệt chủng tộc trên mạng xã hội luôn lớn hơn khối lượng phân biệt chủng tộc trên khán đài. Không phải vì có nhiều người phân biệt chủng tộc hơn. Mà vì chi phí để thể hiện nó đã giảm xuống gần bằng không.

Hồ sơ SMPS cũng ghi nhận một yếu tố địa lý: châu Âu là khu vực nguồn số một của các nội dung thù địch, với Nam Mỹ đứng thứ hai. Đây là một phát hiện quan trọng, và nó đặt ra một câu hỏi về tính công bằng trong quản trị.

Châu Âu là trung tâm thương mại của bóng đá thế giới. Châu Âu là nơi có các giải vô địch quốc gia giàu nhất, các câu lạc bộ nổi tiếng nhất, các hợp đồng truyền hình lớn nhất. Châu Âu là nơi mà bóng đá tạo ra nhiều tiền nhất. Và theo hồ sơ SMPS, châu Âu cũng là nơi tạo ra nhiều thù địch nhất. Đây là một nghịch lý mà ngành công nghiệp bóng đá châu Âu sẽ phải đối mặt, sớm hay muộn.

Tôi không nói rằng mọi người hâm mộ châu Âu đều thù địch. Đó sẽ là một kết luận sai lầm và bất công. Tôi nói rằng dữ liệu về nguồn gốc địa lý của thù địch chỉ ra rằng trung tâm thương mại của bóng đá cũng là trung tâm của vấn đề. Và một ngành công nghiệp không thể tiếp tục kiếm tiền từ một thị trường trong khi phủ nhận những gì thị trường đó sản sinh ra.

Phần lõi thứ năm: trọng tài — mục tiêu nghiêm trọng nhất

Trong tất cả các nhóm bị ảnh hưởng, trọng tài là nhóm bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất về mức độ đe dọa. Hồ sơ SMPS ghi nhận rằng trọng tài bị đe dọa ở mức độ nặng nề nhất, và có nhiều nỗ lực doxxing — tức là công khai thông tin cá nhân — nhắm vào họ.

Đây là phát hiện mà tôi coi là nghiêm trọng nhất trong toàn bộ hồ sơ, và tôi muốn giải thích tại sao.

Một cầu thủ bị xúc phạm trên mạng xã hội là một nạn nhân của sự tàn ác. Một trọng tài bị doxxing là một nạn nhân của một mối đe dọa có thể chuyển thành bạo lực thể chất ngoài đời thực. Sự khác biệt giữa hai điều này là sự khác biệt giữa một vết thương tinh thần và một mối nguy hiểm về an toàn. Cả hai đều tồi tệ. Nhưng cái thứ hai có thể leo thang theo những cách mà không một tổ chức thể thao nào có thể kiểm soát.

Doxxing hoạt động theo một cơ chế cụ thể. Nó không chỉ là việc công khai thông tin. Nó là việc công khai thông tin với một mục đích: để cho những người khác biết nơi tìm thấy mục tiêu. Khi địa chỉ nhà, số điện thoại, hoặc thông tin gia đình của một trọng tài bị công khai, người công khai không chỉ đang tiết lộ dữ liệu. Người đó đang gửi một lời mời. Và một lời mời như vậy, trong một môi trường đủ nóng, có thể được chấp nhận.

Hồ sơ SMPS liên kết các cuộc tấn công nhắm vào trọng tài với những cáo buộc về thiên vị trọng tài và những suy đoán về gian lận, dàn xếp tỷ số. Đây là một sự kết nối quan trọng. Nó cho thấy rằng các cuộc tấn công nhắm vào trọng tài không phải là những hành vi ngẫu nhiên. Chúng được thúc đẩy bởi một niềm tin — niềm tin rằng trọng tài đã làm sai, rằng kết quả trận đấu đã bị dàn xếp, rằng một cái gì đó bất chính đã xảy ra.

Nhưng ở đây là điểm mấu chốt. Hồ sơ báo cáo về cáo buộc thiên vị trọng tài. Nó không báo cáo về bằng chứng thiên vị trọng tài. Đó là hai điều hoàn toàn khác nhau. Một cáo buộc là một tuyên bố. Một bằng chứng là một dữ kiện. Và giữa một tuyên bố và một dữ kiện, có một khoảng cách mà rất nhiều người đã nhảy qua mà không nhìn xuống.

Dữ liệu không biết nói dối, nhưng người đọc dữ liệu thì có. Và ở đây, những người đọc đã biến một cáo buộc thành một sự thật, rồi dùng sự thật giả tạo đó để biện minh cho những hành vi mà không một cáo buộc nào có thể biện minh.

Phần lõi thứ sáu: sự leo thang theo vòng đấu như một đường cong

Một trong những phát hiện có tính hệ thống nhất của hồ sơ SMPS là các cuộc tấn công gia tăng khi giải đấu bước vào những vòng đấu muộn hơn. Đây là một mô hình, không phải một sự kiện. Và một mô hình thì có thể được vẽ thành một đường cong.

Tôi muốn bạn hình dung đường cong đó. Trục hoành là thời gian — từ ngày 9 tháng 6 đến ngày 20 tháng 7. Trục tung là khối lượng thù địch. Đường cong bắt đầu thấp ở giai đoạn vòng bảng, khi có 48 đội và sự chú ý bị phân tán. Nó bắt đầu dốc lên ở vòng loại trực tiếp, khi số đội giảm xuống và sự chú ý tập trung lại. Nó dốc mạnh ở vòng tứ kết và bán kết, khi chỉ còn vài đội và mỗi trận đấu trở thành một sự kiện toàn cầu. Và nó đạt đỉnh ở giai đoạn quanh trận chung kết, khi hồ sơ ghi nhận những đe dọa xuất hiện trước trận đấu cuối cùng.

Đường cong này có một ý nghĩa quan trọng. Nó cho thấy thù địch không phải là một hằng số. Nó là một biến số phụ thuộc vào giai đoạn giải đấu. Và nếu nó phụ thuộc vào giai đoạn giải đấu, thì nó phụ thuộc vào hai yếu tố: số lượng đội còn lại, và mức độ quan trọng của mỗi trận đấu.

Khi số đội giảm xuống, sự chú thù địch tập trung lại. Khi mức độ quan trọng của trận đấu tăng lên, cường độ cảm xúc tăng lên. Hai yếu tố này kết hợp tạo ra một hiệu ứng gấp đôi. Đó là lý do tại sao giai đoạn quanh trận chung kết là giai đoạn nguy hiểm nhất, không chỉ về mặt thể thao mà còn về mặt an toàn của những người tham gia.

Đây là một quy tắc mà tôi rút ra từ dữ liệu: nếu bạn muốn bảo vệ ai đó trong một giải đấu, hãy bảo vệ họ nhiều nhất ở giai đoạn cuối, không phải ở giai đoạn đầu. Giai đoạn đầu có nhiều trận đấu hơn nhưng ít căng thẳng hơn. Giai đoạn cuối có ít trận đấu hơn nhưng mỗi trận đấu là một tâm chấn cảm xúc.

Một quy tắc được viết ra từ máu, không phải từ mực. Và quy tắc này, tôi tin, sẽ trở thành một phần của cách các tổ chức thể thao lập kế hoạch an toàn trong tương lai.

Góc nhìn phản trực giác thứ nhất: FIFA giám sát nhưng không thể cưỡng chế

Bây giờ tôi muốn chuyển sang phần phản trực giác của bài phân tích này. Cho đến giờ, tôi đã trình bày những gì hồ sơ SMPS tìm thấy. Nhưng một hồ sơ, dù chi tiết đến đâu, cũng không phải là một giải pháp. Và tôi muốn nói về điểm mù lớn nhất của toàn bộ câu chuyện này.

Điểm mù đó là: FIFA có thể giám sát thù địch, nhưng FIFA không thể cưỡng chế các nền tảng ngăn chặn nó.

Hãy suy nghĩ về cấu trúc quyền lực ở đây. FIFA là cơ quan quản lý bóng đá toàn cầu. Nó có quyền đối với các liên đoàn thành viên, các câu lạc bộ, các cầu thủ, các giải đấu. Nó có thể ban hành án phạt, cấm thi đấu, phạt tiền. Nhưng thù địch mà hồ sơ SMPS đo lường không xảy ra trong lãnh thổ của FIFA. Nó xảy ra trên X, Instagram, Facebook và TikTok — bốn nền tảng thuộc sở hữu của các công ty tư nhân, vận hành theo luật của các quốc gia khác nhau, và có những chính sách riêng về nội dung.

Đây là một khoảng trống quyền lực. FIFA có thể thu thập dữ liệu. FIFA có thể công bố dữ liệu. FIFA có thể chuyển dữ liệu cho các nền tảng. Nhưng FIFA không thể buộc các nền tảng phải hành động. FIFA có thể yêu cầu. FIFA có thể gây áp lực. Nhưng FIFA không thể ra lệnh.

Tôi gọi đây là "khoảng trống giám sát nhưng không thể cưỡng chế". Nó là một khoảng trống có tính cấu trúc, không phải một sai sót tạm thời. Và nó có nghĩa là bất kỳ báo cáo nào của SMPS, dù chi tiết đến đâu, cũng chỉ có thể dẫn tới các hành động gián tiếp: giám sát tốt hơn, báo cáo tốt hơn, gây áp lực tốt hơn. Không phải kiểm soát.

Điều này có một hàm ý quan trọng cho tương lai. Nếu các nền tảng không tự nguyện hành động, thì giải pháp duy nhất là quy định pháp lý — các luật buộc các nền tảng phải có nghĩa vụ báo cáo, nghĩa vụ xác minh danh tính, nghĩa vụ gỡ bỏ nội dung. Và những luật như vậy không nằm trong tay FIFA. Chúng nằm trong tay các quốc gia và các khu vực pháp lý.

Đây là lý do tại sao tôi tin rằng câu chuyện về thù địch trực tuyến trong bóng đá sẽ không được giải quyết trong bóng đá. Nó sẽ được giải quyết ở nơi giao thoa giữa luật công nghệ, luật dữ liệu, và luật hình sự. Bóng đá chỉ là nơi vấn đề trở nên nhìn thấy được.

Góc nhìn phản trực giác thứ hai: cáo buộc thiên vị là một câu chuyện về kết quả, không phải về chiến thuật

Tôi muốn quay lại với động lực chính đằng sau các cuộc tấn công nhắm vào Argentina: những cáo buộc về thiên vị trọng tài. Tôi muốn phân tích điều này theo cách một nhà phân tích chiến thuật sẽ phân tích nó.

Trong công việc của mình, tôi luôn phân biệt giữa hai loại dữ liệu: dữ liệu về quá trình và dữ liệu về kết quả. Dữ liệu về quá trình là những gì xảy ra trong trận đấu — số đường chuyền, số cú sút, số lần pressing. Dữ liệu về kết quả là những gì cuối cùng được ghi lại — bàn thắng, điểm số, người thắng.

Cáo buộc thiên vị trọng tài thuộc loại dữ liệu về kết quả. Nó không nói về cách một trận đấu được chơi. Nó nói về cách một trận đấu được kết thúc. Khi một đội thắng một trận đấu quan trọng bằng một kết quả sát nút, và khi có một hoặc hai quyết định gây tranh cãi trong trận đấu đó, thì một câu chuyện về thiên vị có điều kiện để sinh ra. Câu chuyện đó không cần bằng chứng. Nó chỉ cần một kết quả sát nút và một vài quyết định gây tranh cãi.

Đây là lý do tại sao các cáo buộc thiên vị trọng tài thường tập trung vào những đội thắng nhiều trận sát nút. Đó là một quy luật toán học của sự nghi ngờ. Một đội thắng 5-0 không tạo ra nghi ngờ. Một đội thắng 1-0 bằng một quả phạt đền ở phút 90 tạo ra nghi ngờ. Sự nghi ngờ không phụ thuộc vào việc trọng tài có thực sự sai hay không. Nó phụ thuộc vào việc kết quả có đủ sát nút để cho phép nghi ngờ hay không.

Ở đây, tôi muốn nói một điều mà tôi biết sẽ không được ưa thích. Việc một đội bị cáo buộc thiên vị không phải là bằng chứng cho thấy đội đó được thiên vị. Và việc một đội bị tấn công nhiều nhất không phải là bằng chứng cho thấy đội đó đáng bị tấn công. Hồ sơ SMPS báo cáo về các cáo buộc. Nó không xác nhận các cáo buộc. Sự khác biệt này là trung tâm của mọi thứ.

Trước khi hỏi vì sao thua, hãy hỏi chúng ta đã chuẩn bị cho điều gì. Trong trường hợp này, câu hỏi là: chúng ta đã chuẩn bị cho kịch bản rằng một đội có thể thắng nhiều trận sát nút mà không có bất kỳ sự thiên vị nào chưa? Bởi vì nếu chúng ta chưa chuẩn bị cho kịch bản đó, thì chúng ta sẽ luôn giải thích thành công sát nút bằng sự thiên vị, và chúng ta sẽ luôn biến sự nghi ngờ thành thù địch.

Góc nhìn phản trực giác thứ ba: nhãn "bị ghét nhất" như một tài sản

Đây là một suy nghĩ mà tôi chưa thấy ai trình bày, và tôi muốn trình bày nó một cách thận trọng, với mức độ chắc chắn thấp.

Việc Argentina được xác định là đội bị tấn công nhiều nhất có thể hoạt động theo hai cách. Cách thứ nhất là cách hiển nhiên: nó ghi lại một tổn thất, một gánh nặng, một vấn đề về phúc lợi và an toàn cho các cầu thủ và những người liên quan. Cách thứ hai là cách ít hiển nhiên hơn: nó có thể trở thành một tài sản thương hiệu.

Hãy suy nghĩ về điều này. Trong bóng đá, có một truyền thống lâu đời về việc biến sự thù địch thành động lực. Các đội bị ghét nhiều thường xây dựng được một bản sắc tập thể mạnh mẽ dựa trên sự đối kháng. Họ nói với nhau: cả thế giới chống lại chúng ta. Và trong một số trường hợp, điều đó tạo ra một sự gắn kết mà không một chiến thuật nào có thể tạo ra.

Nếu điều này xảy ra với Argentina, thì nhãn "đội bị tấn công nhiều nhất" có thể được chuyển hóa thành một câu chuyện về sự kiên cường. Từ một nạn nhân của thù địch, đội bóng trở thành một biểu tượng của sự chống chịu. Đây là một sự chuyển hóa mà tôi đã thấy trong lịch sử bóng đá, và nó không phải lúc nào cũng xấu. Đôi khi nó là cách duy nhất để một tập thể biến một tổn thất thành một nguồn lực.

Tôi trình bày điều này với mức độ chắc chắn thấp, bởi vì nó là một suy đoán, không phải một dữ kiện. Nhưng tôi trình bày nó bởi vì nó là một khả năng cần được xem xét. Một hồ sơ về thù địch không chỉ ghi lại những gì thù địch phá hủy. Nó cũng ghi lại những gì con người có thể xây dựng từ những gì bị phá hủy.

Góc nhìn phản trực giác thứ tư: khoảng trống giữa số lượng và nguyên nhân

Ở đây tôi muốn nói về một giới hạn của hồ sơ SMPS, và giới hạn này quan trọng.

Hồ sơ đo lường khối lượng. Nó đo lường sự leo thang. Nó đo lường sự phân bổ theo đội, theo cầu thủ, theo khu vực địa lý. Nhưng nó không đo lường nguyên nhân ở cấp độ vi mô. Nó không cho chúng ta biết bao nhiêu phần trăm thù địch đến từ người hâm mộ thực sự, bao nhiêu phần trăm đến từ các tài khoản ẩn danh, và bao nhiêu phần trăm đến từ các tài khoản tự động hoặc được điều phối.

Đây là một khoảng trống quan trọng. Bởi vì nếu một phần đáng kể của 17,1 triệu bài đăng đến từ các tài khoản tự động hoặc được điều phối, thì chúng ta không đang nói về một hiện tượng của đám đông. Chúng ta đang nói về một hiện tượng của một nhóm nhỏ vận hành với quy mô công nghiệp.

Tôi đã theo dõi các trận đấu và các dòng thời gian mạng xã hội trong nhiều năm, và tôi có một quan sát. Trong những khoảnh khắc thù địch nhất, có một mô hình đáng ngờ: các bài đăng xuất hiện theo cụm, với ngôn ngữ giống nhau, vào cùng một thời điểm, từ các tài khoản mới lập. Đó không phải là dấu hiệu của một đám đông tự phát. Đó là dấu hiệu của một chiến dịch.

Hồ sơ SMPS không phân bổ được sự khác biệt này. Và tôi cho rằng đó là giới hạn lớn nhất của nó. Bởi vì một chiến dịch được điều phối đòi hỏi một phản ứng khác với một đám đông tự phát. Một chiến dịch được điều phối đòi hỏi phát hiện các mẫu, xác định các mạng lưới, và gỡ bỏ các tài khoản. Một đám đông tự phát đòi hỏi giáo dục, đối thoại, và thay đổi văn hóa.

Nếu chúng ta nhầm lẫn hai điều này, chúng ta sẽ áp dụng giải pháp sai cho vấn đề sai. Và trong một hồ sơ có quy mô 17,1 triệu bài đăng, một sai lầm như vậy có thể khiến chúng ta mất nhiều năm.

Góc nhìn phản trực giác thứ năm: yếu tố nhập cư và bản sắc — khi bóng đá trở thành sân khấu chính trị

Hồ sơ SMPS ghi nhận một yếu tố mà tôi coi là quan trọng nhất để hiểu toàn bộ bức tranh: một phần của thù địch gắn với các lập luận về nhập cư và bản sắc dân tộc.

Đây là một phát hiện có hàm ý lớn. Nó có nghĩa là thù địch trực tuyến trong bóng đá không chỉ là một vấn đề của bóng đá. Nó là một biểu hiện của những căng thẳng xã hội rộng lớn hơn, được chiếu vào một sự kiện thể thao toàn cầu.

Bóng đá, bởi vì nó là môn thể thao phổ biến nhất thế giới, bởi vì nó tập hợp hàng tỷ người cùng lúc, bởi vì nó đặt các quốc gia đối đầu nhau trong một khuôn khổ có quy tắc, là một sân khấu hoàn hảo cho những căng thẳng về bản sắc. Khi một đội tuyển quốc gia thi đấu, nó không chỉ đại diện cho một tập hợp các cầu thủ. Nó đại diện cho một ý niệm về một quốc gia. Và khi ý niệm đó được đặt cạnh một ý niệm khác, những căng thẳng về bản sắc có thể trồi lên.

Ở đây có một điểm mà tôi muốn nói rõ ràng, bởi vì nó dễ bị hiểu sai. Tôi không nói rằng bóng đá gây ra những căng thẳng này. Tôi nói rằng bóng đá phơi bày chúng. Những căng thẳng đã tồn tại trước giải đấu. Giải đấu chỉ cung cấp một khuôn khổ cho chúng trở nên nhìn thấy được, và trong một số trường hợp, trở nên dữ dội hơn.

Hàm ý của điều này là: nếu chúng ta muốn giải quyết thù địch trong bóng đá, chúng ta không thể giải quyết nó chỉ bằng các công cụ của bóng đá. Chúng ta cần các công cụ của xã hội học, của tâm lý học, của luật pháp, của chính trị. Bóng đá là nơi vấn đề xuất hiện. Bóng đá không phải là nơi vấn đề có thể được giải quyết một mình.

Phân tích rủi ro: hai cụm rủi ro nghiêm trọng

Từ hồ sơ SMPS, tôi có thể rút ra một đánh giá rủi ro tổng thể ở mức trung bình đến cao. Mức này được thúc đẩy bởi hai cụm rủi ro nghiêm trọng.

Cụm rủi ro thứ nhất là doxxing trọng tài. Đây là cụm rủi ro nghiêm trọng nhất, bởi vì nó mang theo những hậu quả về an toàn thể chất và pháp lý vượt ra ngoài thể thao. Khi thông tin cá nhân của một trọng tài bị công khai, mối đe dọa không còn là một dòng chữ trên màn hình nữa. Nó trở thành một khả năng có thể xảy ra ngoài đời thực. Và trách nhiệm cho điều này không thuộc về bóng đá một mình.

Cụm rủi ro thứ hai là phân biệt chủng tộc và bài ngoại nhắm vào các cầu thủ gốc Phi. Đây là cụm rủi ro lan rộng nhất, bởi vì nó có khối lượng lớn và tập trung về mặt địa lý ở châu Âu. Đây là một rủi ro mang tính hệ thống, không phải một sự cố đơn lẻ. Nó không biến mất sau giải đấu. Nó chờ đợi giải đấu tiếp theo.

Bên cạnh hai cụm này, có một rủi ro thứ ba ở mức trung bình: những suy đoán về gian lận và dàn xếp tỷ số. Rủi ro này quan trọng bởi vì nó kết nối thù địch trực tuyến với các khung pháp lý về liêm chính thể thao và phòng chống cá cược bất chính. Nó cho thấy rằng vấn đề thù địch không tồn tại trong một chân không. Nó giao thoa với các hệ thống khác.

Điều tôi muốn nhấn mạnh là không có rủi ro tài chính trong hồ sơ này. Hồ sơ không chứa nội dung về tài chính câu lạc bộ, chuyển nhượng, hay lương. Đây là một hồ sơ về quản trị và đạo đức, và nó nên được đọc như vậy. Việc áp đặt một khung phân tích tài chính lên nó sẽ là một sai lầm phương pháp luận.

Truyền dẫn ngành: SMPS như một dòng dịch vụ mới

Ở đây tôi muốn nói về một hàm ý ít được chú ý nhưng quan trọng: SMPS có thể trở thành một mô hình cho một dòng dịch vụ mới trong ngành bóng đá.

Hãy suy nghĩ về những gì FIFA đã làm. Nó xây dựng một hệ thống có khả năng thu thập và phân loại 17,1 triệu bài đăng trên bốn nền tảng trong 42 ngày. Đó là một năng lực kỹ thuật, một năng lực dữ liệu, và một năng lực tổ chức. Và một năng lực như vậy không chỉ hữu ích cho các giải đấu quốc tế.

Các liên đoàn châu lục cần nó. Các giải vô địch quốc gia cần nó. Các câu lạc bộ lớn cần nó. Bất kỳ tổ chức nào có cầu thủ hoặc quan chức tiếp xúc với công chúng đều cần một cách để đo lường và quản lý thù địch trực tuyến. Và nếu FIFA đã chứng minh rằng điều này có thể được làm, thì một thị trường dịch vụ sẽ hình thành xung quanh nó.

Đây là một trong những cách mà một cuộc khủng hoảng tạo ra một ngành. Một vấn đề mới xuất hiện, một tổ chức tiên phong xây dựng một giải pháp, và giải pháp đó trở thành một dịch vụ có thể được bán, nhân rộng, và cải tiến. Tôi không nói điều này để biện minh cho việc thương mại hóa một vấn đề. Tôi nói điều này để chỉ ra rằng các giải pháp cho thù địch trực tuyến sẽ đến từ một thị trường, không chỉ từ thiện chí.

Có một mặt tối trong điều này mà tôi muốn nêu ra. Nếu việc bảo vệ chống thù địch trở thành một dịch vụ trả tiền, thì những tổ chức có tiền sẽ được bảo vệ, và những tổ chức không có tiền sẽ không. Một cầu thủ ở một giải đấu nhỏ sẽ ít được bảo vệ hơn một cầu thủ ở một giải đấu lớn. Đây là một sự bất bình đẳng mới, và nó đáng được theo dõi.

Quan điểm của tôi về dữ liệu và thị trường

Tôi có một quan điểm mà tôi đã giữ trong nhiều năm, và tôi muốn trình bày nó một cách tự nhiên qua hồ sơ này.

Dữ liệu trực tiếp cung cấp cho các công ty cá cược là một trong những tác dụng phụ đen tối nhất của việc số hóa thể thao. Khi mọi đường chuyền, mọi cú sút, mọi quyết định của trọng tài được ghi lại và truyền đi trong thời gian thực, dữ liệu đó không chỉ phục vụ phân tích. Nó phục vụ cá cược. Và khi cá cược trở nên tức thời, thù địch trở nên tức thời theo.

Tôi không có bằng chứng trực tiếp để liên kết các suy đoán về dàn xếp tỷ số trong hồ sơ SMPS với các thị trường cá cược. Nhưng tôi có một quan sát từ kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi: các cuộc tấn công nhắm vào trọng tài thường tăng lên ngay sau những quyết định ảnh hưởng đến kết quả của các trận đấu có tỷ lệ cá cược cao. Đây là một tương quan, không phải một quan hệ nhân quả. Nhưng nó đáng để theo dõi.

Quan điểm của tôi là: khi chúng ta số hóa một môn thể thao, chúng ta không chỉ tạo ra nhiều dữ liệu hơn. Chúng ta tạo ra nhiều cách hơn để dữ liệu đó được sử dụng cho những mục đích mà môn thể thao không kiểm soát. Cá cược là một trong những mục đích đó. Và thù địch nhắm vào trọng tài, trong một số trường hợp, có thể là một biểu hiện của sự thất vọng của những người đã đặt cược và thua.

Tôi trình bày điều này với mức độ chắc chắn thấp đến trung bình. Nhưng tôi trình bày nó bởi vì nó là một giả thuyết có thể kiểm chứng, và một hồ sơ về thù địch nên mở ra các giả thuyết, không chỉ ghi lại các dữ kiện.

Về thị trường chuyển nhượng, tôi cũng có một quan điểm. Cuộc đua chuyển nhượng giữa các đại gia là một cuộc chạy đua vũ trang thương hiệu. Những hợp đồng đáng giá thực sự thường nằm ở các đội nhỏ, nơi một cầu thủ được mua với giá thấp và được phát triển thành một tài sản lớn. Trong hồ sơ SMPS, tôi thấy một mô hình tương tự. Sự chú ý thù địch tập trung vào các đại gia, vào những đội có thương hiệu lớn nhất. Nhưng tổn thất thực sự có thể nằm ở những nơi ít được chú ý hơn — những cầu thủ ở các giải đấu nhỏ, những trọng tài ở các quốc gia nhỏ, những người không có một hệ thống bảo vệ phía sau.

Phòng họp báo và hồ sơ dữ liệu

Tôi muốn quay lại một ký ức cá nhân, bởi vì nó liên quan trực tiếp đến cách tôi đọc hồ sơ này.

Năm 2026, khi tôi lần đầu bước vào một phòng họp báo với tư cách trợ lý phân tích, một phóng viên lớn tuổi hỏi tôi liệu tôi có thực sự hiểu về hệ thống pressing của huấn luyện viên hay chỉ đến để trang trí. Tôi không trả lời tại chỗ. Tôi về, viết một bản phân tích dài 14 trang về cách đội bóng mất quyền kiểm soát ở khu vực hành lang trái, và gửi nó cho ban huấn luyện. Ba trận tiếp theo, đội hình được điều chỉnh.

Phòng họp báo không dành cho người nhút nhát, nó dành cho người có số liệu. Đó là bài học tôi rút ra từ đêm đó. Và nó là bài học tôi áp dụng cho hồ sơ SMPS này. Khi ai đó nói rằng Argentina bị ghét vì họ được thiên vị, câu trả lời không phải là một lời phản bác cảm tính. Câu trả lời là một bản kiểm kê: 17,1 triệu bài đăng, bốn nền tảng, 42 ngày, một hệ thống phân loại, và một tập hợp các dữ kiện có thể kiểm chứng.

Tôi đã học được rằng trong một cuộc tranh luận, người có dữ liệu không phải lúc nào cũng thắng. Nhưng người có dữ liệu có một lợi thế: họ có thể chứng minh mình sai. Và khả năng chứng minh mình sai là nền tảng của mọi phân tích đáng tin cậy.

Tôi đã sai vào năm 2026, khi tôi quên nhiệt độ. Tôi đã công khai thừa nhận điều đó. Và chính vì tôi đã công khai thừa nhận điều đó, tôi có thể yêu cầu những người khác làm điều tương tự. Nếu bạn đã lan truyền một cáo buộc thiên vị mà không có bằng chứng, bạn có thể thừa nhận điều đó. Nếu bạn đã tham gia vào một làn sóng thù địch mà không kiểm tra sự thật, bạn có thể rút lui. Khả năng rút lui là một phần của sự trung thực, không phải một dấu hiệu của sự yếu đuối.

Điều gì thực sự mới trong hồ sơ này

Tôi muốn dành một phần để tự hỏi: điều gì ở hồ sơ này thực sự mới, và điều gì chỉ là một phiên bản mới của một vấn đề cũ?

Thù địch trong bóng đá không mới. Phân biệt chủng tộc trong bóng đá không mới. Cáo buộc thiên vị trọng tài không mới. Những điều này đã tồn tại từ khi bóng đá trở thành một môn thể thao phổ biến.

Điều mới là quy mô và khả năng đo lường. Trước đây, chúng ta biết rằng thù địch tồn tại, nhưng chúng ta không thể đo nó. Chúng ta có những giai thoại, những câu chuyện, những lời kể. Bây giờ, chúng ta có 17,1 triệu bài đăng được phân loại. Đây là một sự thay đổi về chất, không chỉ về lượng.

Khi bạn có thể đo lường một vấn đề, bạn có thể quản lý nó. Và khi bạn có thể quản lý nó, bạn có thể bị yêu cầu chịu trách nhiệm về nó. Đây là điều mới: khả năng quy trách nhiệm. Trước đây, không ai phải chịu trách nhiệm về thù địch trực tuyến, bởi vì không ai có thể chứng minh quy mô của nó. Bây giờ, một tổ chức đã chứng minh quy mô của nó. Và sự chứng minh đó tạo ra một nghĩa vụ.

Điều mới thứ hai là sự kết nối giữa các lĩnh vực. Hồ sơ kết nối thù địch với trọng tài, với cá cược, với chính trị bản sắc, với luật dữ liệu. Trước đây, những lĩnh vực này được xử lý riêng rẽ. Bây giờ, chúng được nhìn thấy như một mạng lưới.

Và điều mới thứ ba là sự xuất hiện của một hạ tầng. SMPS là một hạ tầng. Nó không phải là một chiến dịch truyền thông, không phải là một tuyên bố. Nó là một hệ thống vận hành. Và các hệ thống vận hành, một khi được xây dựng, có xu hướng được mở rộng.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo

Tôi muốn đưa ra một vài dự đoán, với mức độ chắc chắn rõ ràng cho từng dự đoán.

Dự đoán thứ nhất, với mức độ chắc chắn cao: các liên đoàn châu lục và các giải vô địch quốc gia lớn sẽ áp dụng các mô hình giám sát tương tự SMPS. Đây là một quy luật của các tổ chức: khi một tổ chức cấp cao nhất thiết lập một tiêu chuẩn, các tổ chức cấp dưới sẽ noi theo, hoặc vì họ tin vào tiêu chuẩn đó, hoặc vì họ sợ bị đánh giá là tụt hậu.

Dự đoán thứ hai, với mức độ chắc chắn trung bình: sẽ có áp lực gia tăng lên các nền tảng mạng xã hội để chấp nhận các nghĩa vụ mới, bao gồm xác minh danh tính và báo cáo minh bạch. Áp lực này sẽ đến từ các nhà quản lý thể thao, các chính phủ, và các tổ chức xã hội dân sự. Nhưng nó sẽ gặp kháng cự, bởi vì các nghĩa vụ mới có chi phí, và các nền tảng có lợi ích riêng.

Dự đoán thứ ba, với mức độ chắc chắn trung bình: câu chuyện về thù địch trực tuyến sẽ trở thành một phần thường trực của mỗi giải đấu lớn. Mỗi World Cup, mỗi Euro, mỗi Copa America sẽ đi kèm với một báo cáo về thù địch. Đây là một sự bình thường hóa đáng lo ngại, nhưng nó là một sự bình thường hóa cần thiết để vấn đề được xử lý.

Dự đoán thứ tư, với mức độ chắc chắn thấp: sẽ có một vụ việc nghiêm trọng liên quan đến an toàn của một trọng tài hoặc một cầu thủ, xuất phát từ doxxing, và vụ việc đó sẽ trở thành một bước ngoặt về quy định. Đây là một dự đoán mà tôi hy vọng mình sai. Nhưng dựa trên mô hình của các vấn đề an toàn trong quá khứ, nó là một khả năng.

Điều tôi muốn bạn mang theo

Tôi đã viết bài phân tích này theo cách tôi viết mọi bài phân tích: bắt đầu từ cơ chế, đi qua dữ liệu, và kết thúc bằng một câu hỏi. Nhưng lần này, câu hỏi không phải là một câu hỏi về chiến thuật. Nó là một câu hỏi về trách nhiệm.

Khi bạn đọc về 17,1 triệu bài đăng, bạn có thể cảm thấy choáng ngợp bởi con số. Nhưng con số không phải là vấn đề. Vấn đề là mỗi một trong 17,1 triệu bài đăng đó là một hành động của một con người. Một người đã ngồi xuống, mở một thiết bị, và quyết định viết một điều gì đó nhắm vào một người khác. Con số là tổng của các quyết định. Và các quyết định thì có thể thay đổi.

Tôi không tin rằng chúng ta có thể loại bỏ hoàn toàn thù địch khỏi bóng đá. Thù địch là một phần của bất kỳ hoạt động nào tập hợp hàng tỷ người với những cảm xúc mạnh mẽ. Nhưng tôi tin rằng chúng ta có thể chuyển hóa nó từ một hiện tượng không được đo lường thành một hiện tượng được đo lường, từ một hiện tượng được đo lường thành một hiện tượng được quản lý, và từ một hiện tượng được quản lý thành một hiện tượng được giảm thiểu.

Quá trình đó bắt đầu bằng một hành động đơn giản: từ chối đọc dữ liệu một cách sai lệch. Khi bạn thấy một cáo buộc, hãy hỏi nó có bằng chứng không. Khi bạn thấy một làn sóng, hãy hỏi nó đến từ đâu. Khi bạn thấy một con số, hãy hỏi nó đo lường điều gì, và điều gì nó không đo lường.

Dữ liệu không biết nói dối, nhưng người đọc dữ liệu thì có. Và trong một thế giới mà mọi người đều có thể trở thành một người đọc dữ liệu, khả năng đọc đúng trở thành một trách nhiệm, không chỉ một kỹ năng.

Trận đấu tiếp theo sẽ đến. Sẽ có một đội thắng và một đội thua. Sẽ có những quyết định gây tranh cãi và những cáo buộc. Và sẽ có một làn sóng thù địch mới, trên một nền tảng mới, với một con số mới. Câu hỏi cho lần tới không phải là liệu làn sóng đó có đến. Câu hỏi là chúng ta đã chuẩn bị cho nó chưa.

Trước khi hỏi vì sao thua, hãy hỏi chúng ta đã chuẩn bị cho điều gì. Và lần này, câu trả lời có thể được đo lường, được kiểm chứng, và được viết ra — không phải từ mực, mà từ những gì chúng ta đã học được từ máu.